Panteia deelt nieuwste inzichten over de Europese pijler van sociale rechten tijdens seminar in Brussel
Op 6 februari 2026 gaf Martin Clarke (Projectmanager bij Panteia) in Brussel een presentatie over de stand van zaken van de Europese pijler van sociale rechten (EPSR) tijdens het internationale seminar “The Declaration of La Hulpe: A guarantee for a Europe of values that is social and just?”.
Het seminar, dat plaatsvond in het Bedford Hotel & Congress Center, bracht Europese experts, beleidsmakers en sociale partners samen om te bespreken hoe de sociale agenda van de EU een prioriteit kan blijven in een tijdperk dat steeds meer wordt gekenmerkt door concurrentievermogen, veiligheidszorgen en economische transitie.
Resultaten van een grootschalige vergelijkende studie in 14 EU-lidstaten
In zijn presentatie lichtte Martin Clarke de bevindingen toe van een recente vergelijkende studie naar de omzetting en uitvoering van vier belangrijke EU-richtlijnen die verband houden met de EPSR:
- Richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
- Richtlijn werk-privébalans
- Richtlijn toereikende minimumlonen
- Richtlijn genderbalans in raden van bestuur
De studie bestrijkt 14 lidstaten (waaronder Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden) en onderzoekt niet alleen de naleving van wetgeving, maar ook handhavingsuitdagingen, lacunes in de implementatie en veelbelovende praktijken in Europa.
Belangrijkste uitdagingen: vertragingen, ongelijke handhaving en lacunes voor niet-standaardwerkers
Een van de belangrijkste conclusies die werd gepresenteerd, is dat hoewel er vooruitgang is geboekt sinds de lancering van het EPSR-actieplan in 2021, de uitvoering binnen de EU ongelijk blijft. Veel lidstaten hebben de omzettingstermijnen niet gehaald, terwijl handhavingsmechanismen vaak sterk afhankelijk zijn van individuele klachten en overbelaste arbeidsinspecties.
De presentatie wees ook op aanhoudende lacunes in de dekking, met name voor platformwerkers, seizoenarbeiders en andere niet-standaardvormen van werk, wat vragen oproept of sociale rechten wel terechtkomen bij degenen die het grootste risico lopen op precaire arbeidsomstandigheden.
Concurrentievermogen en sociale rechten: een afruil of wederzijdse versterking?
Een centraal thema van de presentatie was het groeiende debat over de vraag of de concurrentieagenda van de EU botst met sociale doelstellingen. Clarke betoogde dat de echte vraag niet is “óf concurrentievermogen óf sociaal Europa,” maar welk model van concurrentievermogen Europa kiest.
Hij benadrukte dat een “high-road”-benadering — gebaseerd op vaardigheden, eerlijke lonen, voorspelbare contracten, gendergelijkheid en sterke handhaving — zowel de productiviteit als de sociale cohesie kan versterken.
Beleidsaanbevelingen voor de toekomst van Sociaal Europa
De studie bevat ook toekomstgerichte aanbevelingen, waaronder:
- sterkere nationale EPSR-actieplannen gekoppeld aan meetbare indicatoren
- versterkte capaciteit van arbeidsinspecties en handhavingsinstanties
- verbeterde bewustwordingscampagnes voor werknemers en mkb’s
- beter gebruik van EU-financiering en aanbestedingen om sociale normen te bevorderen
- een mogelijke toekomstige EU-richtlijn inzake handhaving van sociale rechten
Bijdragen aan de sociale agenda van Europa
Door bewijsmateriaal en praktische aanbevelingen te delen tijdens het seminar in Brussel, onderstreepte Panteia zijn rol als belangrijke onderzoekspartner binnen het Europese sociaalbeleidslandschap. De presentatie ondersteunde het bredere debat over hoe de Verklaring van La Hulpe en de Europese pijler van sociale rechten kunnen worden vertaald in concrete actie voor werknemers in de hele EU.
Panteia blijft Europese instellingen en belanghebbenden ondersteunen door vergelijkend onderzoek, beleidsevaluaties en evidence-based aanbevelingen te leveren over arbeidsmarkthervormingen en de implementatie van sociale rechten.
De (Engelstalige) resultaten van het onderzoek naar de ‘State of Play of the European Pillar of Social Rights’, die Panteia uitvoerde voor het Europees Economisch en Sociaal Comité, zijn hier te vinden.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Martin Clarke – Projectmanager en Senior Onderzoeker via m.clarke@panteia.nl.
