Panteia en HIVA-KU Leuven starten nieuw EU-OSHA-project over fysieke risico's en mentale gezondheid
Panteia heeft samen met HIVA – Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving van KU Leuven een nieuw onderzoeksproject gegund gekregen van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA). Het onderzoek richt zich op de wisselwerking tussen fysieke risico’s, psychosociale risico’s en omgevingsfactoren op het werk en de invloed daarvan op de mentale gezondheid, veiligheid en het welzijn van werknemers.
Het project, getiteld Physical risks and mental health: review of interactions, prevention practices and workplace cases across various sectors, speelt in op het groeiende besef dat fysieke en mentale gezondheidsrisico’s op het werk niet altijd afzonderlijk van elkaar kunnen worden begrepen of aangepakt.
Werknemers worden vaak blootgesteld aan meerdere onderling samenhangende risico’s. Fysiek belastende werkzaamheden, aandoeningen aan het bewegingsapparaat, lawaai, trillingen, extreme temperaturen en slechte ergonomische omstandigheden kunnen samengaan met factoren zoals een hoge werkdruk, tijdsdruk, beperkte autonomie, vermoeidheid en onvoldoende ondersteuning. Deze gecombineerde blootstelling kan gevolgen hebben voor de mentale gezondheid, het werkvermogen en de veiligheid van werknemers en tegelijkertijd het risico op arbeidsongevallen vergroten.
Van onderzoek naar praktische preventie
Het project bestaat uit twee nauw met elkaar verbonden werkpakketten. Het eerste werkpakket omvat een analytische review en synthese van wetenschappelijk en institutioneel onderzoek. Hierbij staan vier hoofdthema’s centraal:
- de relatie tussen aandoeningen aan het bewegingsapparaat en psychosociale risico’s;
- de effecten van fysieke en omgevingsgerelateerde arbeidsomstandigheden op de mentale gezondheid;
- de relatie tussen psychosociale risico’s en arbeidsongevallen; en
- geïntegreerde benaderingen voor preventie en risicomanagement.
Het onderzoek maakt gebruik van wetenschappelijke en grijze literatuur, beleidsdocumenten en Europese databronnen, zoals de European Working Conditions Survey, de European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks, de OSH Pulse-enquête en gegevens van Eurostat.
Het tweede werkpakket richt zich op het identificeren en documenteren van praktijkvoorbeelden uit verschillende sectoren en Europese landen. Deze casussen laten zien hoe organisaties in de praktijk omgaan met combinaties van fysieke, psychosociale en omgevingsgerelateerde risico’s en brengen lessen in kaart die ook bruikbaar zijn voor andere werkgevers, werknemers en professionals op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk.
Bijzondere aandacht gaat uit naar sectoren waarin sprake is van fysiek of risicovoller werk, micro- en kleine ondernemingen en mogelijk kwetsbare groepen, waaronder arbeidsmigranten, tijdelijke en seizoensgebonden werknemers en jongere en oudere werknemers.
Bijdragen aan gezondere en veiligere werkplekken
Door een gedegen analyse van bestaand onderzoek te combineren met praktijkvoorbeelden helpt het onderzoek om beter inzicht te krijgen in de manier waarop verschillende arbeidsrisico’s elkaar beïnvloeden en hoe deze door middel van meer geïntegreerde benaderingen kunnen worden voorkomen.
De bevindingen ondersteunen de onderzoeks-, voorlichtings- en communicatieactiviteiten van EU-OSHA, waaronder de werkzaamheden op het gebied van mentale gezondheid en psychosociale risico’s. Het project vertaalt complexe onderzoeksresultaten naar toegankelijke conclusies en preventieboodschappen voor beleidsmakers, werkgevers, werknemers, sociale partners en preventieprofessionals.
Het project bouwt voort op de complementaire expertise van Panteia en HIVA-KU Leuven. Panteia brengt ruime ervaring in met Europees onderzoek naar veiligheid en gezondheid op het werk, projectmanagement, het samenbrengen en analyseren van onderzoeksresultaten en praktijkonderzoek. HIVA-KU Leuven draagt sterke academische en toegepaste expertise bij op het gebied van psychosociale risico’s, mentale gezondheid op het werk, arbeidsorganisatie, aandoeningen aan het bewegingsapparaat en kwetsbaarheden op de arbeidsmarkt.
We zijn verheugd onze samenwerking met EU-OSHA voort te zetten en kijken ernaar uit bij te dragen aan sterkere, meer geïntegreerde benaderingen voor de bescherming van de fysieke en mentale gezondheid van werknemers.
