Regeldruk Europese Emissiehandelssysteem
Het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS-1) speelt een cruciale rol in de reductie van broeikasgassen in lijn met de klimaatdoelen van de Europese Unie. Het werkt bij het waarnemen van emissiereducties maar brengt voor bedrijven regeldruk met zich mee. In opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei onderzocht Panteia de gevolgen die dit in 2024 had voor Nederlandse zeevaartbedrijven, luchtvaartbedrijven en bedrijven met stationaire installaties. We verkenden welke mogelijkheden er zijn om de regeldruk voor deelnemers aan dit systeem te verlagen zonder gevolgen voor data-integriteit, afdwingbaarheid of klimaateffectiviteit van het systeem.
Het onderzoek werd uitgevoerd met behulp van:
- Deskresearch naar Europese en Nederlandse wet- en regelgeving
- Internationale vergelijking met Frankrijk, Duitsland, Polen en Spanje
- Een vragenlijst onder bedrijven op wie het systeem betrekking heeft, al werd voor de luchtvaart gebruikgemaakt van gerichte interviews en publieke data omdat die markt wordt beheerst door slechts enkele in Nederland gevestigde exploitanten.
- Diepte-interviews met bedrijven, brancheorganisaties, Nederlandse ministeries, de Nederlandse Emissieautoriteit en de Europese Commissie.
Het onderzoek wees uit dat Nederland de EU-regels implementeert zoals ze geschreven zijn en dat dit samengaat met nationale instrumenten op dit gebied. De administratieve lasten voor EU ETS-1 zijn geschat op ongeveer €21 miljoen voor Nederlandse bedrijven met stationaire installaties, €3,5 miljoen voor de maritieme sector en €1.9 miljoen voor de luchtvaart. De internationale vergelijking laat zien dat digitalisering van ETS1-processen in 2024 met behulp van portals de administratieve last aanzienlijk heeft verlaagd en dat de informatie en rekenmodellen die daarop worden aangeboden het aantal fouten helpt beperken. Tegelijkertijd vinden sommige Nederlandse respondenten het systeem complex en de regeldruk zwaar, waardoor verdere simplificatie en verbeteringen in de implementatie welkom zouden zijn. Opgehaalde suggesties zijn per sector beoordeeld en in het rapport wordt aangegeven of uitvoering ervan alleen op nationaal niveau aanpassingen vereist of ook op EU-niveau.
De resultaten van het onderzoek dienen als input voor beleidsmakers in de aanloop naar de herziening van het EU ETS en daaruit voortvloeiende nationale implementaties.
Het volledige rapport en gerelateerde Kamerstukken vindt u hier.
